sobota, 26 października 2013

Szafran uprawny, krokus jesienny

 Szafran, krokus (Crocus) – rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych.
 Należy do niego ponad 80 gatunków.
 Gatunkiem typowym jest szafran uprawny
(krokus uprawny, szafran siewny, łac. Crocus sativus).
Pochodzi prawdopodobnie z południowo-wschodniej Europy lub Azji Mniejszej.
 Nieznana jest jego forma dzika.

Bylina o wysokości do 15 cm.
Łodyga- bulwocebula o średnicy ok. 2 cm, pokryta siateczkowatą „łuską”.
Liście 6–9 równowąskich liści, ciemnozielonnych z dwoma białymi pasami,
 wyrastającymi wczesną wiosną, tworzącymi przyziemną rozetę
 (liście odziomkowe).
Kwiaty lejkowate o średnicy do 4 cm, wysokości
 ok. 10 cm (wraz z rurką) w różnych odcieniach fioletu,
 i 6-płatkowym okwiecie, z trzema pręcikami
i z charakterystycznym dla gatunku słupkiem
o długiej szyjce zakończonym trójdzielnym,
ciemnopomarańczowym znamieniem.

W Polsce kwiaty pojawiają się w stanie bezlistym w połowie września,
 a na południu, gdzie znajdują się główne miejsca uprawy,
 w październiku i listopadzie.
Jest często uprawiany w przydomowych ogródkach na rabatach i skalniakach.
 Preferuje stanowiska nasłonecznione,
 gleby lekkie, przepuszczalne, o odczynie neutralnym lub lekko kwaśnym.
 W uprawie rozmnażany jest tylko wegetatywnie.
Krokusy jesienne są delikatniejsze od krokusów wiosennych;
 ich cienkie, prawie białe łodyżki czasem uginają się pod ciężarem kwiatów.
 Można je sadzić nawet do października, potrafią kwitnąć aż do połowy grudnia.
 Cebulki spokojnie mogą pozostać w ziemi przez kilka lat,
gdyż nie rozrastają się tak szybko, jak krokusy wiosenne.

Krokus okazały, szafran okazały - ( Crocus speciosus)
W naturze występuje w rejonie Morza Czarnego i Azji Środkowej.
 U nas kwitnie jesienią, we wrześniu-październiku/listopadzie.
 Kwiaty w pełni potwierdzają epitet gatunkowy,
 są duże (5-6 cm średnicy) z długimi rurkami kwiatowymi,
 u formy typowej niebieskofioletowe z wyraźnymi ciemnymi żyłkami.
 Liście są stosunkowo szerokie, tworzy je po kwitnieniu, dopiero wiosną.

Jesienna niespodzianka ( zapomniałam, że sadziłam dawno temu )


Od wieków hoduje się szafran uprawny.
Zbiera się znamiona wraz z częścią słupka, stanowiące właściwą przyprawę.
Wysuszone znamiona szafranu uprawnego używane są jako przyprawa.
Przyprawa służy do nadawania smaku, aromatu i barwy sosom,
 zupom i potrawom z ryżu.
 Ten żółty proszek jest najdroższą przyprawą na świecie.



Pozdrawiam ... wspaniałego i słonecznego weekendu życzę-:)).



niedziela, 20 października 2013

Grzyby jadalne

Grzyby jadalne -
  grzyby o różnej przynależności systematycznej produkujące jadalne owocniki,
 które po odpowiednim przyrządzeniu, 
nie powodują u człowieka żadnych dolegliwości.
 W większości zbierane tylko ze stanu dzikiego,
 tylko nieliczne są uprawiane (pieczarki, boczniaki).

Grzyby zawierają niewiele substancji odżywczych, 
ale cenione są ze względu na ich własności smakowe.
 Spożywa się je bezpośrednio (duszone, smażone, gotowane w postaci zupy)
 lub marynowane.
 Można je także suszyć i solić. 
Nawet jadalne gatunki grzybów, nieodpowiednio lub zbyt długo przechowywane,
 mogą być szkodliwe, to samo dotyczy zbyt starych lub „robaczywych” 
(opanowanych przez larwy owadów) owocników.
Wśród rosnących w Polsce ok. 5 tysięcy gatunków grzybów owocnikowych 
jest bardzo wiele gatunków grzybów nadających się do spożycia.
 W praktyce jednak zbierane są tylko nieliczne gatunki, 
te o największych wartościach smakowych i znane rzeszom grzybiarzy.
Do najbardziej cenionych i popularnych grzybów jadalnych należą:
 borowiki, podgrzybki i koźlarze, rydze, pieprzniki, czubajki, gąski i opieńki.

Smardz jadalny, smardz zwyczajny (Morchella esculenta)–
 gatunek grzybów należący do rodziny smardzowatych (Morchellaceae).
 Jest to gatunek objęty ścisłą ochroną gatunkową w Polsce, 
a w Czerwonej liście roślin i grzybów Polski należy do kategorii "R" – rzadki.
 Owocniki są jadalne, opisywane jako cenne pod względem spożywczym,
smaczne, przydatne do obróbki zarówno świeże jak i suszone,
 jednak w stanie surowym toksyczne dla człowieka.
 Gatunek ten rozwija się w lasach liściastych i mieszanych, także na łąkach i łęgach,
 często pod jesionami, czasami na wysypiskach porośniętych zielenią,
 na nawożonych glebach rzadki.
 Owocniki wytwarza w kwietniu i maju (w Europie).

Lubię zbierać grzyby ale do tej pory w lesie z takimi się nie spotkałam.
Ale dawno temu kupiłam korę i taki:
 'Torf ogrodniczy Aura' z firmy  'HOLLAS' -
z ziemi pasłęckiej i
  oczom nie wierzyłam jak na wiosnę Smardze urosły w moim ogrodzie.
Ucieszona pomyślałam, że urosną na drugi rok ale już nie!
Uwieczniłam na zdjęciach, gdzieś przepadły (początki z komputerem).
Smardz można zobaczyć tu: 


Lejkowiec dęty (Craterellus cornucopioides)-
 gatunek jadalnych grzybów z rodziny pieprznikowatych (Cantharellaceae).
Nazwy regionalne: komin, kominek,...
Rośnie od sierpnia do listopada w lasach liściastych i mieszanych,
najczęściej spotykany pod bukami i dębami,
 zwykle kępami, najczęściej na obszarach podgórskich.
Grzyb jadalny. Używany jako przyprawa lub farsz do pierogów.
Jadalne są owocniki młode, starsze stają się niesmaczne.
Grzyb zjedzony na surowo niekiedy może zaszkodzić.
 W Polsce grzyb jest mało znany i rzadko zbierany. Niekiedy zbierany i suszony.
 Polecam kominki (znam od dziecka i zbieram nadal) warto spróbować.


Gąska niekształtna (Tricholoma portentosum)-
 gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)-
 rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Grzyb jadalny. Nadaje się do zup, marynowania w occie i duszenia.
Miąższ biały albo szarawy. Smak przyjemny, pachnie jak świeżo zmielona mąka.
Rośnie od października do grudnia
 w borach sosnowych z dużą ilością porostów lub mchów,
lubi gleby piaszczyste, prawie zawsze gromadnie,
 razem z
Gąską zielonką (Tricholoma equestre) -
Grzyb jadalny: delikatny grzyb jadalny,
 nadaje się do zup lub jako dodatek do dań mięsnych,
 znany grzyb spożywczy i rynkowy.
W Polsce gatunek rzadki.
 Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski.
Miąższ twardy, kruchy, biały, po przekrojeniu nie zmienia zabarwienia.
 Smak słodkawoorzechowy, pachnie jak świeżo zmielona mąka.
Rośnie od października do grudnia, 
w borach sosnowych na piaszczystej glebie z dużą ilością porostów,
 prawie zawsze gromadnie,
 czasami razem z gąską niekształtną (Tricholoma portentosum).
 Prawie cały rozwój owocnika przebiega pod ziemią,
 z mchu i igliwia wystaje zwykle tylko część kapelusza,
 dlatego też trudno go znaleźć; miejscami częsta.
 Obie gąski polecam bardzo smaczne grzybki marynowane w occie
 ( dokładnie trzeba płukać z piasku).
Na gąski nie wybieram się, takie grzybki rosną daleko od ludzi.


Podgrzybek brunatny (Boletus badius) -
  gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).
Polską nazwę nadała mu Alina Skirgiełło w 1960 i pod taką nazwą
 głównie gatunek ten jest znany i opisywany w atlasach grzybów.
Jednak w wyniku badań filogenetycznych ustalono, 
że bliżej spokrewniony jest z borowikami (Boletus)
 i obecna jego prawidłowa nazwa łacińska to Boletus badius,
tym samym nazwa polska jest już niezgodna z nazwą naukową.
Występowanie:Lasy iglaste i mieszane.
 Rośnie na ziemi, dużo rzadziej przy pniakach i pniach.
 Jest pospolity w całej Europie Środkowej.
Grzyb jadalny. Jest uważany za jeden z bardziej cennych grzybów.
 Nie ma tak dobrego smaku, jak np. borowik szlachetny,
 ale w kuchni może być wykorzystany na rozmaite sposoby,
 dobrze nadaje się także do marynowania. W surowym stanie jest trujący.

Mój ulubiony podgrzybek (jesienny) rośnie od września w iglastym lesie.
W lesie było więcej grzybiarzy jak grzybów i za sucho
 ale to nie ważne, kilka znalazłam.


Gołąbek (Russula) to rodzaj pospolitych grzybów z rodziny gołąbkowatych.
 W Polsce można spotkać ponad 100 gatunków. Wyrastają na ziemi,
pojedynczo lub w częściej w grupach, tworzą mikoryzę.
 Cały rodzaj obejmuje ponad 200 gatunków na całym świecie.

Gołąbków nie zbieram są dla mnie ozdobą runa leśnego.
Mniej więcej wiem, który jest jadalny bo moja babcia je zbierała.
Dziękuję jej za to, że nauczyła mnie chodzić do lasu...
Pamiętam, 
 najbardziej moje ulubione były kurki i kozaczki z czerwonym kapeluszem.


Grzyby jadalne niejednokrotnie łatwo jest pomylić z bardzo
 podobnymi grzybami niejadalnymi
 lub wręcz trującymi (często śmiertelnie!),
 toteż należy się nauczyć dobrze je rozpoznawać,
 w czym pomocne są liczne opracowania wydawane w formie atlasów.
Zaleca się zbieranie grzybów z rurkami, 
gdyż nie ma wśród nich grzybów śmiertelnie trujących.
 Mogą one spowodować co najwyżej zaburzenia pokarmowe.



Pozdrawiam serdecznie...miłego nowego tygodnia życzę-:))